دیدگاه پویا Vision Pouya
فارسیFA DeutschDE EnglishEN
دنبال کردن
مقاله

پانزده ماده، و دعوا بر سر یک کلمه: اول

ترامپ سند غزه را توافقی تاریخی خواند. نتانیاهو یکشنبه در کابینه آن را رد کرد. اختلاف بر سر مواد سند نیست — بر سر ترتیب اجراست، و ترتیب تعیین می‌کند کدام طرف اول ریسک کند.

نمای گسترده از ویرانی ساختمان‌های مسکونی تا افق
غزه، جایی که ترتیب اجرای یک سند پانزده‌ماده‌ای تعیین می‌کند چه کسی اول سلاحش را زمین بگذارد.

۱۵ ماده. یک اختلاف. و آن اختلاف بر سر هیچ‌کدام از آن ۱۵ ماده نیست.

به گزارش نیویورک‌پست، بنیامین نتانیاهو یکشنبه در جلسه‌ی کابینه گفت اسرائیل سند ۱۵ماده‌ای را رد می‌کند و خواست در همین یک جمله دقیق باشد. به گزارش دیلی‌وایر به نقل از رویترز، او در همان جلسه افزود ارتش تا خلع سلاح حماس یک قدم هم عقب نخواهد رفت — سلاح سنگین، سلاح سبک، همه‌ی سلاح‌ها.

همین سند را ترامپ ماه پیش توافقی تاریخی نامیده بود.

مسیری که سند تعیین کرده

به گزارش دیلی‌وایر، متن با میانجی‌گری کشورهای عربی در قاهره نوشته شد و اجرایش زیر نظر شورای صلح به ریاست ترامپ است. به گزارش همان منبع، مسیر ۵ گام دارد:

  • حماس سلاح سنگین و سبک را طی چند ماه تحویل می‌دهد.
  • محل تونل‌ها و انبارهای سلاح اعلام می‌شود.
  • یک اداره‌ی تکنوکرات فلسطینی زیر نظر همان شورا کار را دست می‌گیرد.
  • نیروی اسرائیلی فقط از مناطقی عقب می‌رود که خلع سلاحشان مستقل تأیید شده باشد.
  • یک نیروی تثبیت بین‌المللی همراه پلیس تازه‌ی فلسطینی نظم را نگه می‌دارد.

به گزارش دیلی‌وایر، این مرحله قرار بود پس از آتش‌بس اکتبر ۲۰۲۵ بیاید؛ آتش‌بسی که مبادله‌ی گروگان و زندانی را شامل می‌شد و شدت درگیری را پایین آورد. سند تازه سراغ ۳ چیز سخت‌تر رفته بود: خلع سلاح کامل، عقب‌نشینی، و اینکه بعد از آن چه کسی غزه را اداره می‌کند.

دعوا دقیقاً کجاست

هر دو طرف با خلع سلاح موافق‌اند. هر دو با عقب‌نشینی هم موافق‌اند. اختلاف سر این است که کدام اول.

آنچه اسرائیل می‌خواهدآنچه در متن سند آمده
ترتیب اول خلع سلاح کامل، بعد عقب‌نشینی
روش بخش‌به‌بخش؛ عقب‌نشینی از هر منطقه‌ی تأییدشده
تضمین تأیید مستقل پیش از هر گام
نتیجه‌ی عملی یک طرف باید اول ریسک کند

این یک نکته‌ی حقوقی نیست. هر طرفی که اول عمل کند، تنها اهرمش را زمین گذاشته بی‌آنکه اهرم طرف مقابل را دیده باشد، و در جنگی که به گزارش دیلی‌وایر از اکتبر ۲۰۲۵ تا امروز کشیده شده، هیچ‌کدام حاضر نیست آن ریسک را اول بپذیرد. به گزارش دیلی‌وایر، شورای صلح اعلام کرده نیروی اسرائیلی تا خلع سلاح کامل از خطوط فعلی فراتر عقب نمی‌رود. به گزارش نیویورک‌پست، حماس در مقابل شرط گذاشته که اسرائیل نخست به خط زرد بازگردد.

هر ۲ شرط منطقی‌اند. با هم، بن‌بست‌اند.

نقشه‌ای که خط زرد را در نوار غزه نشان می‌دهد
خط زرد — همان مرزی که یک طرف بازگشت به آن را شرط می‌داند و طرف دیگر آن را پاداشی می‌داند که باید سزاوارش شد.

خطی که روی زمین کشیده شده

خط زرد یک نام روی نقشه است. در عمل تعیین می‌کند چه کسی کجا ایستاده.

| کی | چه شد | به گزارش | | --- | --- | --- | | اکتبر ۲۰۲۵ | آتش‌بس؛ مبادله‌ی گروگان و زندانی | دیلی‌وایر | | اکتبر ۲۰۲۵ | طرح ۲۰ماده‌ای با ۳ فاز اعلام شد | نیویورک‌پست | | ماه گذشته | سند ۱۵ماده‌ای، توافق تاریخی خوانده شد | دیلی‌وایر | | دوشنبه | ملادنوف بار دیگر با نتانیاهو دیدار کرد | دیلی‌وایر | | یکشنبه | نتانیاهو در کابینه سند را رد کرد | نیویورک‌پست |

به گزارش نیویورک‌پست، اسرائیل هم‌اکنون در بیش از ۵۰ درصد نوار غزه نیرو دارد، از جمله در شرق و جنوب آن، و بخشی از کابینه‌ی نتانیاهو خواهان گسترش همین حضور است، نه کاهش آن.

نتانیاهو یکشنبه چیز دیگری هم گفت که ربطی به ترتیب اجرا نداشت: تا وقتی او نخست‌وزیر است، دولت فلسطینی تشکیل نخواهد شد، نه در غزه و نه در کرانه‌ی باختری. به گزارش نیویورک‌پست، طرح ۲۰ماده‌ای اکتبر ۳ فاز داشت و فاز سومش دقیقاً همین بود.

پس دعوا بر سر ترتیب، لایه‌ی رویی است. زیرش اختلاف بر سر مقصد است، و هیچ ترتیبی آن یکی را حل نمی‌کند.

به گزارش نیویورک‌پست، پس از موضع نتانیاهو یکی از رهبران ارشد حماس از میانجی‌ها و ضامن آمریکایی خواست به نخست‌وزیر اسرائیل فشار بیاورند تا از نقشه‌ی راه بیرون نزند.

پرونده‌ی جنگی که چند بار رسماً تمام شد و نشد در کالبدشکافی یک جنگ باز است، و آنچه پیش‌تر در ورسای امضا شد در پرونده‌ی تفاهم‌نامه ثبت شده.

مهم‌ترین نامی که در میان تیترها نبود

سهند ناصری کتکی ۱۵ ساله بود.

به گزارش سازمان حقوق بشر کارون، او ۱۸ دی ۱۴۰۴ در کرج با ۳ گلوله به ناحیه‌ی قلب کشته شد؛ شلیک نیروهای امنیتی. به گزارش همان منبع ۵ اردیبهشت ۱۳۸۹ به دنیا آمده بود، یعنی روز مرگش دقیقاً ۱۵ سال داشت.

سهند ناصری کتکی
سهند ناصری کتکی، ۱۵ ساله، کشته‌شده در کرج. تصویر یادبودی که سازمان‌های حقوق بشری منتشر کرده‌اند؛ پس‌زمینه‌ی نگارگری بخشی از همان یادبود است، نه از عکس اصلی.

خانواده‌اش بختیاری و اهل تستر بودند، همان شوشتر خوزستان. او صدها کیلومتر دورتر از شهر خانوادگی‌اش، در البرز، کشته شد.

برای او هیچ متنی ۱۵ ماده ندارد، هیچ نهادی ترتیب اجرا تعیین نمی‌کند، و هیچ میانجی‌ای در قاهره ننشسته است — و این تفاوت میان کسی که سرش سند دارد و کسی که ندارد، همان چیزی است که هر گفت‌وگو بر سر ترتیب اجرا، بی‌آنکه بخواهد، اندازه می‌گیرد.

نام او وقتی به بیرون رسید که اینترنت قطع بود. راهنمای بقای توشه همان مسیر را باز می‌کند: چه چیزی لازم است و چه چیزی واقعاً کار می‌کند وقتی شبکه خاموش می‌شود.

ادامه‌ی خوشه

حساب‌وکتاب تنگه در بن‌بست هرمز دنبال شده است، و شبکه‌ی فرار از زندان نشان می‌دهد وقتی راه‌های رسمی بسته می‌شوند مردم چه می‌کنند.

مطالب مرتبط